Asset Publisher
Grzyby
Kogo mogę się poradzić w sprawie zebranych w lesie grzybów, czy grzyby w lesie można zbierać bez ograniczeń, czy znalezione grzyby należy wykręcać, czy wycinać - odpowiedzi na te i inne pytania.
Kogo mogę się poradzić w sprawie zebranych w lesie grzybów?
Podstawową zasadą jest zbieranie tylko i wyłącznie owocników grzybów, które dobrze znamy. Nie należy zbierać osobników zbyt młodych, bo to utrudnia określenie gatunku oraz zbyt starych, które z kolei mogą być toksyczne. Jeżeli nie jesteśmy pewni, czy znaleziony grzyb jest przydatny do spożycia, to lepiej pozostawić go w lesie.
Aby nauczyć się prawidłowego zbierania grzybów i rozpoznawania gatunków warto uczestniczyć w organizowanych przez nadleśnictwa grzybobraniach. Informacje o nich znajdziecie na stronie www.lasy.gov.pl oraz stronach jednostek. Warto szukać porady w punktach skupu i u grzyboznawców - nadleśnictwa nie zajmują się ocenianiem grzybów. Bezpłatnych porad na temat zebranych w lesie grzybów udzielają wszystkie terenowe stacje sanitarno-epidemiologiczne, które znajdują się w każdym powiatowym mieście. Prowadzą one także rejestry grzyboznawców, którzy udzielają porad.
W przypadku wystąpienia po spożyciu grzybów nudności, bólów brzucha, biegunki, czy podwyższonej temperatury należy wywołać wymioty i jak najszybciej zgłosić się do lekarza. Wezwany w porę może uratować życie. Nie należy lekceważyć takich objawów. Trzeba też pamiętać, że przy zatruciach muchomorem sromotnikowym występuje faza pozornej poprawy, później stan chorego gwałtownie się pogarsza.
Czy grzyby w lesie można zbierać bez ograniczeń?
Grzyby w polskich lasach można zbierać bez ponoszenia jakichkolwiek kosztów i w zasadzie bez ograniczeń, ale są pewne wyjątki. Nie wolno ich zbierać w niektórych częściach lasu, gdzie jest stały zakaz wstępu: na uprawach do 4m wysokości, w drzewostanach nasiennych i powierzchniach doświadczalnych, w ostojach zwierzyny. Nie wolno ich także zbierać na obszarach chronionych: w rezerwatach i parkach narodowych. Rygorystycznie należy przestrzegać zakazu wstępu na tereny wojskowe.
Należy oszczędzać duże, stare owocniki grzybów, gdyż nie są atrakcyjne kulinarnie, a mają duże znaczenie dla rozwoju grzybów. Jeśli wiemy, że jakiś grzyb jest rzadki i ginący to także oszczędźmy go, nawet jeśli jest jadalny. Niezależnie od miejsca występowania część gatunków grzybów podlega całkowitej ochronie gatunkowej – poznaj dokładnie listę tych grzybów zanim wybierzesz się do lasu.
Czy znalezione grzyby należy wykręcać, czy wycinać?
To pytanie jest zadawane od niepamiętnych czasów. Powstało zapewne tuż po słynnym dylemacie dotyczącym jaja i kury. Skoro jest tyle gatunków rozmaitych grzybów to spokojnie możemy stosować oba sposoby. Każdy jest dobry, ale stosowany z rozsądkiem. Większe owocniki grzybów lepiej jest wyciąć, ze względów praktycznych, bo zaoszczędzamy sobie pracy przy czyszczeniu grzybów. Naturalnie nie w połowie trzonu, jak to nieraz widać przy zbiorze podgrzybków w celach zarobkowych. Możemy delikatnie podważyć także owocnik grzyba koniuszkiem noża. Wycinamy jak najniżej, odgarniając dokładnie ściółkę i uważając, aby nie uszkodzić grzybni. Potem starannie przykrywamy to miejsce, aby grzybnia nie wysychała. Resztka trzonu grzyba szybko zgnije lub zjedzą ją ślimaki.
Grzyby blaszkowe, takie jak kurka, zielonka czy rydz lepiej jest wykręcać. Należy je wyjąć z podłoża tak, aby nie uszkodzić trzonu i także dokładnie zakryć grzybnię ściółką. Tak wyjęty owocnik łatwiej rozpoznać co do gatunku, a jest to bardzo istotne, aby wyeliminować pomylenie zielonki, gołąbka czy pieczarki z muchomorem zielonkawym. Rozpoznaje się go m.in. po pochwie u podstawy trzonu, stąd nie można takich grzybów wycinać. Pamiętajmy, że jeden średni owocnik to dawka śmiertelna dla człowieka.
Jak zbierać i przechowywać grzyby zanim trafią do kuchni?
Pierwsza zasadą jest zbieranie tylko znanych nam grzybów. Unikniemy wtedy zatrucia na pozór apetycznie wyglądającymi, ale groźnymi dla naszego zdrowia owocnikami. Zbieramy tylko owocniki zdrowe, nieuszkodzone i młode, ale nie zbyt młode, bo wtedy trudno rozpoznać gatunek grzyba. Pozostawiamy w nienaruszonym stanie grzyby niejadalne, nieznane nam oraz osobniki stare, które pozostawiamy jako „nasienniki". Najczęściej i tak są robaczywe. Czy wiecie dlaczego grzyby są robaczywe? Te „robaki", które dziurawią nasze grzyby, szczególnie z letnich zbiorów, to larwy (czerwie) muchówek. Właśnie w grzybach przechodzą część swojego rozwoju.
Warto także pamiętać, że owocniki grzybów to żyjące organizmy, które nawet po zerwaniu nadal rozwijają się i oddychają wydzielając dwutlenek węgla i wodę. Dlatego bardzo ważne jest prawidłowe przechowywanie owoców grzybobrania. Najlepsze są szerokie, wiklinowe koszyki, a nie plastikowe wiadra, torby czy woreczki. Nawet najpiękniejsze owocniki szlachetnych gatunków grzybów mogą być przyczyną zatrucia, gdy przechowywane będą w foliowej torebce i ulegną zaparzeniu. Często wybieramy się na grzybobranie daleko od domu. W trakcie szybko postępujących procesów gnilnych wywołanych złym przechowywaniem grzybów wydzielają się toksyny, szkodliwe dla naszego zdrowia. Dlatego nawet powszechnie znane kurki czy podgrzybki mogą nam zaszkodzić, gdy je źle przechowamy.
Asset Publisher
Rozporządzenie o Ochronie Danych Osobowych
Rozporządzenie o Ochronie Danych Osobowych
KLAUZLA INFORMACYJNA
dotycząca przetwarzaniu danych osobowych
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku
z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych
oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych), zwanego dalej „RODO”, informujemy, iż:
- Administratorem danych osobowych jest Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe - Nadleśnictwo Puławy ul. Żyrzyńska 8, 24-100 Puławy, tel.: 81 886 42 41, e-mail: pulawy@lublin.lasy.gov.pl
- We wszelkich sprawach związanych z przetwarzaniem danych osobowych
z Administratorem można skontaktować się na dane teleadresowe wskazane powyżej, a z Pełnomocnikiem ds. Ochrony Danych Osobowych, pod adresem e- mail: pulawy@lublin.lasy.gov.pl lub rodo@pdp.pl
- Nasze cele i podstawy prawne (ze zmianami) przetwarzane w zbiorach (zasobach):
|
Zbiór (zasób) kadrowy |
|||
|
Cel przetwarzania |
w szczególności: rekrutacja, zatrudnienie, staże i praktyki, BHP, świadczenia socjalne, PPK, wizerunek |
||
|
Podstawa prawna RODO |
dane zwykłe art. 4 pkt 1 RODO |
dane wrażliwe art. 9 RODO |
wyroki skazujące art. 10 RODO |
|
art. 6 ust. 1 lit. a) - zgoda osoby, której dane będą przetwarzane; art. 6 ust. 1 lit. b) - realizacja zobowiązań umownych; art. 6 ust. 1 lit. c) - obowiązki prawne, w szczególności: o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, ustawa z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych; art.. 6 ust. 1 lit. f) - prawnie uzasadniony interes, dochodzenie roszczeń, obrona praw administratora. |
art. 9 ust. 2 lit. b) - w dziedzinie prawa pracy, zabezpieczenia społecznego i ochrony socjalnej, w szczególności: ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy; art. 9 ust. 2 lit. h) - profilaktyki zdrowotnej lub medycyny pracy, do oceny zdolności pracownika do pracy, diagnozy medycznej, zapewnienia opieki zdrowotnej, o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. |
art. 10 - dotyczące wyroków skazujących i naruszeń prawa, w szczególności: ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach ; |
|
|
Zbiór (zasób) księgowy |
|||
|
Cel przetwarzania |
w szczególności: podatki, rachunkowość, finanse, sprawozdawczość, rozliczenia, ZUS, kontrola dokumentów i windykacja, obsługa dokumentów księgowych |
||
|
Podstawa prawna RODO |
dane zwykłe art. 4 pkt 1 RODO |
dane wrażliwe art. 9 RODO |
wyroki skazujące art. 10 RODO |
|
art. 6 ust. 1 lit. b) - realizacja zobowiązań umownych; art. 6 ust. 1 lit. c) - obowiązki prawne, w szczególności: ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa; ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości; art. 6 ust. 1 lit. f) - prawnie uzasadniony interes, w szczególności: dochodzenie roszczeń, obrona praw administratora. |
Nie dotyczy |
Nie dotyczy |
|
|
Zbiór (zasób) korespondencji służbowej |
|||
|
Cel przetwarzania |
wnioski i skargi oraz prowadzenie korespondencji służbowej |
||
|
Podstawa prawna RODO |
dane zwykłe art. 4 pkt 1 RODO |
dane wrażliwe art. 9 RODO |
wyroki skazujące art. 10 RODO |
|
art. 6 ust. 1 lit. a) - zgoda osoby, której dane będą przetwarzane; art. 6 ust. 1 lit. c) - obowiązki prawne, w szczególności: ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach; art. 6 ust. 1 lit. f) - prawnie uzasadniony interes w szczególności: dochodzenie roszczeń, obrona praw administratora. |
art. 9 ust. 2 lit. a) - osoba, której dane dotyczą, wyraziła wyraźną zgodę na ich przetwarzanie. |
Nie dotyczy |
|
|
Zbiór (zasób) klientów i kontrahentów |
|||
|
Cel przetwarzania |
marketing własnych produktów i usług, partnerzy biznesowi |
||
|
Podstawa prawna RODO |
dane zwykłe art. 4 pkt 1 RODO |
dane wrażliwe art. 9 RODO |
wyroki skazujące art. 10 RODO |
|
art. 6 ust. 1 lit. a) - zgoda osoby, której dane będą przetwarzane; art. 6 ust. 1 lit. b) - realizacja zobowiązań umownych; art. 6 ust. 1 lit. f) - prawnie uzasadniony interes w szczególności: dochodzenie roszczeń, obrona praw administratora. |
Nie dotyczy |
Nie dotyczy |
|
|
Zbiór (zasób) umów cywilnoprawnych |
|||
|
Cel przetwarzania |
gromadzenie ofert cenowych oraz realizacja umów cywilnoprawnych; sprzedaż drewna, w tym realizacja zakupów z wykorzystaniem portalu „e-drewno.pl", Portalu Leśno-Drzewnego |
||
|
Podstawa prawna RODO |
dane zwykłe art. 4 pkt 1 RODO |
dane wrażliwe art. 9 RODO |
wyroki skazujące art. 10 RODO |
|
art. 6 ust. 1 lit. a) - zgoda osoby, której dane będą przetwarzane; art. 6 ust. 1 lit. b) - realizacja zobowiązań umownych; art. 6 ust. 1 lit. c) - obowiązki prawne, w szczególności: ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych; art. 6 ust. 1 lit. f) - prawnie uzasadniony interes w szczególności: dochodzenie roszczeń, obrona praw administratora. |
Nie dotyczy |
Nie dotyczy |
|
|
Zbiór (zasób) zamówień publicznych |
|||
|
Cel przetwarzania |
gromadzenie ofert przetargowych oraz realizacja umów przetargowych |
||
|
Podstawa prawna RODO |
dane zwykłe art. 4 pkt 1 RODO |
dane wrażliwe art. 9 RODO |
wyroki skazujące art. 10 RODO |
|
art. 6 ust. 1 lit. b) - realizacja zobowiązań umownych; art. 6 ust. 1 lit. c) - obowiązki prawne, w szczególności: art. 6 ust. 1 lit. f) - prawnie uzasadniony interes, w szczególności: dochodzenie roszczeń, obrona praw administratora. |
art. 9 ust. 2 lit. b) - w dziedzinie prawa pracy, zabezpieczenia społecznego w szczególności: ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy oraz Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy. |
art. 10 - dotyczące wyroków skazujących i naruszeń prawa, w szczególności ustawa z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych.
|
|
|
Zbiór (zasób) gospodarki leśnej |
|||
|
Cel przetwarzania |
prowadzenie gospodarki leśnej w szczególności: użytkowanie i odtwarzanie zasobów leśnych w sposób racjonalny i zrównoważony, edukacja leśna; prawo pierwokupu |
||
|
Podstawa prawna RODO |
dane zwykłe art. 4 pkt 1 RODO |
dane wrażliwe art. 9 RODO |
wyroki skazujące art. 10 RODO |
|
art. 6 ust. 1 lit. a) - zgoda osoby, w szczególności: wizerunek; art.. 6 ust. 1 lit. b) - realizacja zobowiązań umownych; art. 6 ust. 1 lit. c) - obowiązki prawne, w szczególności: ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach; ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska; art. 6 ust. 1 lit. f) - prawnie uzasadniony interes, w szczególności: dochodzenie roszczeń, obrona praw administratora. |
Nie dotyczy |
Nie dotyczy |
|
|
Zbiór (zasób) gospodarki łowieckiej |
|||
|
Cel przetwarzania |
prowadzenie gospodarki łowieckiej, w tym przyjmowanie odwołań dotyczących szkód łowieckich, prowadzenie postępowań w sprawie szkód łowieckich, przeprowadzanie oględzin i szacowanie szkód oraz przygotowywanie i wydawanie decyzji w tym zakresie |
||
|
Podstawa prawna RODO |
dane zwykłe art. 4 pkt 1 RODO |
dane wrażliwe art. 9 RODO |
wyroki skazujące art. 10 RODO |
|
art. 6 ust. 1 lit. b) - realizacja zobowiązań umownych; art. 6 ust. 1 lit. c) - obowiązki prawne, w szczególności: ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach; ustawa z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie, ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody; art. 6 ust. 1 lit. f) - prawnie uzasadniony interes, w szczególności: dochodzenie roszczeń, obrona praw administratora. |
art. 9 ust. 2 lit. g) - ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. |
art. 10 - dotyczące wyroków skazujących i naruszeń prawa, w szczególności: ustawa z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie, ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.
|
|
|
Zbiór (zasób) monitoringu wizyjnego |
|||
|
Cel przetwarzania |
zapewnienia bezpieczeństwa pracowników, ochrona osób i mienia |
||
|
Podstawa prawna RODO |
dane zwykłe art. 4 pkt 1 RODO |
dane wrażliwe art. 9 RODO |
wyroki skazujące art. 10 RODO |
|
art. 6 ust. 1 lit. c) - obowiązki prawne, ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, art. 6 ust. 1 lit. f) - prawnie uzasadniony interes, |
Nie dotyczy |
Nie dotyczy |
|
- Przechowywanie oraz archiwizacja danych osobowych:
Administrator ma obowiązek przechowywać dane osobowe nie dłużej niż w terminach przewidzianych prawem oraz przez okres wynikający z aktualnego Zarządzenia Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych w sprawie jednolitego rzeczowego wykazu
akt Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe. Administrator może przechowywać dane osobowe przez dłuższy okres niż wskazany powyżej wyłącznie,
gdy wynika to z obowiązku nałożonego na Administratora przez przepisy
powszechnie obowiązującego prawa lub, gdy będzie istniała inna podstawa
przetwarzania danych określona w art. 6 ust. 1 RODO.
Dane osobowe są pozyskiwane bezpośrednio od osób, których dane dotyczą, z innych źródeł (w szczególności: skargi, wnioski o interwencję), a także mogą pochodzić ze źródeł publicznie dostępnych.
- Odbiorcy danych osobowych:
Dane osobowe mogą być ujawnione innym organom administracji publicznej, podmiotom uprawnionym na podstawie odrębnych przepisów prawa, podmiotom świadczącym administratorowi usługi niezbędne do realizacji zadań ustawowych, podmiotom realizującym wsparcie prawne, doradcze i techniczne.
W szczególnych przypadkach (w szczególności: media społecznościowe (social media), YouTube), dane osobowe mogą być przekazywane podmiotom uczestniczącym
w programie EU-US Data Privacy Framework w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu ochrony danych osobowych wymaganego przez przepisy europejskie. W ramach umowy pomiędzy USA a Komisją Europejską ta ostatnia stwierdziła odpowiedni poziom ochrony danych.
- Zautomatyzowane podejmowanie decyzji w tym profilowanie:
Dane osobowe nie podlegają zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji, w tym profilowaniu.
- Prawa osoby, której dane dotyczą:
Każda osoba, której dane dotyczą, ma prawo do:
- dostępu do treści swoich danych oraz otrzymania ich kopii (art. 15 RODO),
- sprostowania danych (art. 16 RODO),
- usunięcia danych (art. 17 RODO),
- ograniczenia przetwarzania danych (art. 18 RODO),
- przenoszenia danych (art. 20 RODO),
- wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych (art. 21 RODO),
- niepodlegania decyzjom podjętym w warunkach zautomatyzowanego przetwarzania danych, w tym profilowania (art. 22 RODO),
- wniesienia skargi do organu nadzorczego (Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z siedzibą w Warszawie) nadzorującego zgodność przetwarzania danych z przepisami o ochronie danych osobowych.
- Obowiązek podania danych:
Podanie danych osobowych jest obowiązkowe, jeżeli wynika z przepisów prawa lub jest niezbędne do realizacji celu, w tym zawarcia lub wykonania umowy. Niepodanie danych w tym zakresie będzie skutkowało brakiem możliwości realizacji celu. W przypadku przetwarzania danych na podstawie zgody, podanie danych jest dobrowolne, a zgoda może zostać wycofana w dowolnym momencie, przy czym wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano przed jej wycofaniem.
- Każda osoba jest uprawniona do złożenia wniosku w zakresie praw wynikających z RODO, listownie, w formie elektronicznej lub bezpośrednio w siedzibie administratora.
Podstawa prawna: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. UE L 119 z dnia 4 maja 2016 r.).
plik do pobrania – wzór wniosku o realizacje praw osoby, której dane dotyczą.
